Malawi is een Afrikaans land dat ligt op de overgang van Oost- en Centraal-Afrika naar de Zuidelijk Afrika. Tanzania en Mozambique scheiden het van de Indische Oceaan en het Kanaal van Mozambique, en in het westen ligt het buurland Zambia. De hoofdstad
Lilongwe ligt niet ver van het drielandenpunt Malawi – Zambia – Mozambique.

Malawi behoort tot de armste landen van Afrika. In tegenstelling tot de omringende landen heeft het land geen natuurlijke bronnen en hulpstoffen.

Politiek gezien is het een stabiel land maar veel van de, in diverse Afrikaanse landen voorkomende misstanden, zoals misallocatie van buitenlandse hulp en belastingopbrengsten, komen ook hier voor.

De bevolking telt ongeveer 13 miljoen inwoners en de inschatting is dat daarvan ca. 12 tot 20 procent besmet is met het HIV/Aids virus. Ook het veel voorkomende malaria is een ziekte waaraan nog steeds grote aantallen mensen overlijden. Ongeveer 28 procent van de sterfgevallen in ziekenhuizen, overlijden als gevolg van malaria. Twee miljoen inwoners, zeker degene die op het platteland wonen, zijn nog verstoken van gezond drinkwater. Zij halen het drinkwater uit de rivieren of in het ergste geval uit stilstaand water van vijvers e.d. Diverse gebieden hebben van tijd tot tijd te maken met ernstig voedseltekort als gevolg van droogte in de oogsttijd of overvloedige regenval in de zaaitijd.

Voor Afrikaanse begrippen is Malawi met zijn oppervlakte van 119.000 km2 (drie keer Nederland) niet groot. Ongeveer twintig procent bestaat bovendien uit water. Een groot meer is het Malawimeer, het vroegere Nyasameer, het derde meer van Afrika. Verder kunnen het Chilwameer en het Malombemeer genoemd worden.
Het land heeft, met een lengte van 850 kilometer en een breedte van 60 -160 kilometer, een merkwaardig lange en smalle vorm. De afstanden scheppen de nodige transportproblemen. Het is bovendien een landlocked country, zonder kustlijn. De in- en uitvoer over de Indische Oceaan geschieden via de zeehavens van Beira en Nacala in Mozambique. Mozambique is al enkele jaren bezig de oorlogsschade te herstellen aan een belangrijke spoorwegverbinding die Malawi verbind met de beide zeehavens. Een andere transportweg is die vanaf de kust de rivier de Zambezi op, tot aan de Murchison waterval in de rivier de Shire, maar deze verbinding is van weinig betekenis.

Voor een klein land heeft Malawi een grote verscheidenheid aan landschappen. Een belangrijk element in het landschap vormt de uitloper van de Grote Slenk, de Oostafrikaanse Rift Valley. Het Malawische deel daarvan wordt gevormd door het Malawimeer en de Shire Vallei, ter weerszijden waarvan zich de plateaus en berglanden verheffen die het land zijn afwisselende schoonheid maar ook zijn ontwikkelingsproblemen geven.